Jŕzyk / Language :
Spo│ecznoŠ:
    

O nas    AktualnoÂci    Wystawy    Edukacja    Wydarzenia    Kontakt
Fabryka Sztuk online - odcinek 15

Data publikacji: 27.05.2020, 13:50

Zapewnia´┐Ży ochron´┐Ż przed z´┐Żymi mocami, by´┐Ży miejscem na dobre praktyki lecznicze i gwarancj´┐Ż bezpiecze´┐Żstwa, a nawet s´┐Żu´┐Ży´┐Ży jako schowki na bro´┐Ż. Mowa o przydro´┐Żnych kapliczkach. Wprawdzie brzmi to niewiarygodnie, jednak i takie funkcje spe´┐Żnia´┐Ży te ma´┐Że elementy architektury sakralnej, kt´┐Żre nam wsp´┐Żczesnym kojarz´┐Ż si´┐Ż g´┐Ż´┐Żwnie jako miejsce modlitwy i odprawiania nabo´┐Że´┐Żstw. Do kapliczek znajduj´┐Żcych si´┐Ż na skraju wsi odprowadzano p´┐Żtnik´┐Żw, rekrut´┐Żw, przy nich zatrzymywa´┐Ż si´┐Ż te´┐Ż kondukt pogrzebowy.

Fundatorzy tych niewielkich budowli ÔÇô pocz´┐Żtkowo szlachta i duchowie´┐Żstwo, a potem ch´┐Żopstwo ÔÇô kierowali si´┐Ż pobudkami religijnymi i dzi´┐Żkczynnymi. Jednak krzy´┐Że i kapliczki pe´┐Żni´┐Ży te´┐Ż funkcje oczyszczaj´┐Żce i ochronne, o czym ju´┐Ż pisali´┐Żmy, a motywy ich stawiania mia´┐Ży czasem charakter patriotyczny, np. w XIX i XX wieku powstawa´┐Ży w miejscu ´┐Żmierci powsta´┐Żc´┐Żw niepodleg´┐Żo´┐Żciowych. Warto zaznaczy´┐Ż, ´┐Że ich lokalizacja nigdy nie by´┐Ża dzie´┐Żem przypadku. Stawiano je w centrum i na granicach, w miejscach zbrodni, nag´┐Żej ´┐Żmierci czy te´┐Ż dawnych kult´┐Żw poga´┐Żskich i tzw. cudownych ´┐Żr´┐Żde´┐Ż lub objawie´┐Ż.

Jak wygl´┐Żda´┐Ży? Motywy ikonograficzne wyst´┐Żpuj´┐Żce w kapliczkach cz´┐Żsto by´┐Ży uzale´┐Żnione od motyw´┐Żw fundacji. Je´┐Żli chciano ustrzec si´┐Ż od zarazy, to wybierano ´┐Żw. Rozali´┐Ż lub ´┐Żw. Rocha. Bywa´┐Żo i tak, ´┐Że fundator kapliczki po´┐Żwi´┐Żca´┐Ż j´┐Ż ´┐Żwi´┐Żtemu, swojemu imiennikowi. Oczywi´┐Żcie najcz´┐Żciej spotykamy figur´┐Ż Jezusa Chrystusa i Matk´┐Ż Bosk´┐Ż. Co wa´┐Żne, kiedy´┐Ż figurki by´┐Ży wy´┐Ż´┐Żcznie drewniane i gdy zniszczy´┐Ży si´┐Ż, to albo zakopywano je na cmentarzach albo palono. Nigdy ich nie wyrzucano.

Z ca´┐Ż´┐Ż pewno´┐Żci´┐Ż, kapliczki i krzy´┐Że przydro´┐Żne usiane w lasach, na polach i ´┐Ż´┐Żkach na trwa´┐Że wpisa´┐Ży si´┐Ż w polski krajobraz i s´┐Ż wyrazem pobo´┐Żno´┐Żci lokalnej spo´┐Żeczno´┐Żci.

Zapraszamy do wys´┐Żuchania opowie´┐Żci o nich, kt´┐Żr´┐Ż snuje etnolog Kamila Gillmeister.

film - "Krzy´┐Że i kapliczki przydro´┐Żne"

Czytaj wiŕcej
Ciekawe wydarzenia
Aktualno┼Ťci
Prace kaligraficzne inspirowane r├│┼╝nymi kr─Ögami kulturowymi.
wystawa Nasze miasto - Twˇj plac Marsz. Jˇzefa Pi│sudskiego
Aktualno┼Ťci
Czwarta wystawa o historii ulic ju┼╝ dost─Öpna w otwartej przestrzeni publicznej.
Aktualno┼Ťci
W Mi─Ödzynarodowym Dniu Muze├│w, czyli 18 maja, ponownie otwieramy przestrzenie wystawiennicze. Jedn...
Aktualno┼Ťci
Zestawienie naszych wirtualnych przedsi─Öwzi─Ö─ç.
  
Fabryka Sztuk © 2007 - 2020
Projekt dofinansowany ze Ârodkˇw UE ze Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006